Ta strona używa cookies.

Jeśli nie chcesz, by pliki cookies były zapisywane na Twoim dysku zmień ustawienia swojej przeglądarki. Co to są pliki cookie?

Informacja Turystyczna Zgorzelca. www.it.zgorzelec.pl



Polski arrow Ciekawe miejsca arrow Ciekawe miejsca w Zgorzelcu arrow Zabudowania dawnego Kruczego Folwarku
Zabudowania dawnego Kruczego Folwarku

Zabudowania Domu Pomocy Społecznej przy ulicy Przechodniej 8 to dawny Kruczy Folwark (Rabenvorwerk), występujący również w starych źródłach pod nazwą Dworu Scultetusa (Scultetushof).

W 1440 r. jako właściciela miejscowego folwarku podaje się Seifrida Goswina (GoBwina), wpływowego mieszczanina, który sprawował później urząd burmistrza zgorzeleckiego. W II połowie XV w. był on jednym ze współwłaścicieli wsi Ręczyn (zmarł w 1484 r.). W 1500 r. folwark zakupił Michał Schulz. Wdowa po nim, Małgorzata, zbyła Kruczy Folwark Marcinowi Schulzowi, ojcu słynnego matematyka, astronoma i kartografa Bartłomieja Scultetusa. Łużycki uczony urodził się Kruczym Folwarku w 1540 r. Związki znanego zgorzelczanina z tym miejscem przypomina ustawiony przy Kruczym Folwarku pamiątkowy kamień z napisem: „B. Scultetus 1540-1614". Na przełomie lat 60. i 70. XVI w. Kruczym Folwarkiem gospodarował Abraham Schulz, brat Scultetusa. Po jego śmierci w 1571 r. majątek przeszedł na własność Eichlerów, spokrewnionych z Schulzami. 23 lipca 1641 r., na początku oblężenia Zgorzelca przez wojska cesarskie, folwark został podpalony przez broniących miasta żołnierzy szwedzkich pułkownika Wankego. W 1652 r. zabudowania folwarczne odbudował Mateusz Miicke, miejscowy właściciel (od 1614 r.). W 1757 r. kwaterował tutaj generał pruski Hans von Winterfeld, który otrzymał śmiertelną ranę w bitwie pod Ujazdem 7 września 1757 r.

Bartłomiej Scultetus urodził się 14 maja 1540 roku w Zgorzelcu. Był synem Marcina Schulza i Urszuli z Eichlerów. Należał do nich Kruczy Folwark wznoszący się na prawym brzegu Nysy Łużyckiej (obecnie mieści się tam Dom Opieki Społecznej). Nagrobek Bartłomieja Scultetusa z datą 1540-1614 znajduje się na skrzyżowaniu ul. Ogrodowej i ul. Stefana Żeromskiego, na terenie dawnego ogrodu obok starego drzewa. Uczęszczał on najpierw do miejscowej szkoły, a następnie studiował na Uniwersytecie w Wittenberdze i Lipsku. Pobierał nauki u matematyka Jana Hommela, słynnego astronoma Tycho Brahe i innych uczonych. W 1570 roku powrócił do Zgorzelca i rozpoczął nauczanie arytmetyki i wymowy w Gymnasium Augustum, a następnie po kilku latach został wybrany do rady miejskiej. Wiele podróżował, a wykonana przez niego mapa Górnych Łużyc (wydana w 1593 roku), jest najstarszą mapą językową w Europie Środkowej. Druga mapa językowa ukazała się w 1720 roku dla całych Niemiec, w roku 1732 dla Łużyc. Był zamiłowanym astronomem. Na jednej z baszt zgorzeleckich zamontował lunetę do obserwacji gwiazd. W 1589 roku został wybrany sędzią miejskim, a trzy lata później burmistrzem. Urząd ten piastował wielokrotnie. Scultetus był również specjalistą w dziedzinie budowy zegarów słonecznych, o których napisał książkę pt. „Gnomonice de solaris”. Zbudował zegary m. in. dla wójta Górnych Łużyc hrabiego Schlicka i podkanclerzego czeskiego J. Mehla von Ströhlitz. Zajmował się także działalnością dziejopisarską. Prowadził kronikę Görlitz, która jest cennym źródłem wiedzy o mieście. Wielki uczony zmarł 21 czerwca 1614 r.

Image 

Image 

 

Zgorzelec
© 2017 Informacja Turystyczna Zgorzelca